Zespół jelita drażliwego to przewlekłe, bo trwające ponad 3 miesiące schorzenie przewodu pokarmowego o charakterze czynnościowym. Wystepuje w 3 odmianach:
- biegunkowej
- zaparciowej
- mieszanej
Charakteryzuje się:
- bólami brzucha
- zaburzeniami rytmu wypróżenień
Schorzenie to występuje u 10-20% dorosłych ludzi, 2/3 z tej liczby to kobiety.
Pierwotne przyczyny nie są znane, ale istnieje kilka hipotez powstania:
- Nadmierny rozrost flory bakteryjnej
- Spożywanie pokarmów ubogo resztkowych
- Zaburzenia czucia trzewnego i funkcji motorycznych jelit
- Przebycie infekcji jelitowych np. czerwonki
- Zmiany w sferze psychicznej
Sytuacje stresowe aktywują objawy takie, jak:
- Ostre, skurczowe bóle brzucha, nasilające się po spożyciu posiłku, ulgę przynosi wypróżnianie się
- Biegunka, występująca po posiłku, stresie psychicznym, i w godzinach rannych
- Zaparcia (u chorych bez biegunki) częstotliwość wypróżnień zmniejsza się, po wypróżnieniu wrażenie nie pełnego wypróżnienia
- Wzdęcia brzucha,
- Obecność śluzu w kale
- Odbijanie i gazy
- Nudności i wymioty
- Zgaga
- Bóle głowy
- Uczucie zmęczenia
- “Przelewanie” w brzuchu
Badania przedmiotowe nie wykazują odchyleń od normy.
Biegunkowy typ choroby charakteryzują:
- więcej niż 3 wypróżnienia w ciągu dnia
- wodnisty lub papkowaty stolec
- parcie na stolec
Zaparciowy typ choroby charakteryzują:
- mniej niż 3 wypróżnienia w tygodniu
- twardy lub “bobkowaty” stolec
- duży wysiłek towarzyszący defekacji
Nie ma trwałego sposobu na wyleczenie zaburzeń, postępowanie lecznicze na tylko na celu złagodzenie objawów. U większości chorych objawy nawracają, jednak choroba nie ma charakteru wyniszczającego i ma łagodny przebieg.
Przy Zespole Jelita Drażliwego, zaleca się:
- unikanie stresów
- stosowanie technik relaksacyjnych
- odpowiednią dietę: pokarm powinien być urozmaicony i bogaty w błonnik. U pacjentów z bólem brzucha i biegunką dobry efekt przynosi spożywanie otrąb. Należy unikać pokarmów zawierających dużo węglowodanów i wzdymających: fasoli, brukselki, kapusty; zaleca się nie picie kawy i alkoholu